السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
75
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
وجوب اجير گرفتن « بدرقه » براى رفتن به حج - در صورت ناامن بودن راه - با تمكّن مالى محلّ بحث است . « 2 » گرفتن اجرت براى بدرقه ، حلال است . « 3 » بدعت بدعت [ - تشريع ] : بنيان نهادن عقيده يا عملى از پيش خود به نام دين . بدعت عبارت است از نوآورى عقيده يا عملى در حوزهء دين بدون استناد به منابع پذيرفته شده در استنباط احكام ، همچون قرآن و سنّت معصومان عليهم السّلام كه از آن به تشريع در دين نيز تعبير مىشود . مقابل بدعت ، « سنّت » قرار دارد كه عبارت است از مجموعهء عقايد ، اخلاقيات و احكام عملى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و امامان عليهم السّلام ، پايهگذارى كردهاند . « 1 » از اين عنوان در بابهايى مانند طهارت ، صلات ، صوم ، حج ، امر به معروف و نهى از منكر ، تجارت و طلاق سخن رفته است . حكم : حرمت بدعت از مسلّمات شريعت مقدّس اسلام و ضرورى دين ( - - ) ضرورى ) است ؛ بلكه بدعت در حوزهء عقايد گاه موجب كفر و شرك مىگردد ، مانند قول به تجسّم ذات خداوند متعال يا حلول او در كسى . « 2 » روايات بسيارى در نكوهش بدعت وارد شده است . مضمون برخى از آنها اين است كه : « هر بدعتى گمراهى ، و فرجام هر گمراهىاى آتش است » ؛ « 3 » « هيچ بدعتى نهاده نشده مگر آنكه در كنار آن سنّتى ترك شده است . » « 4 » كتاب دربر دارندهء بدعت از كتابهاى ضالّه ( - - ) كتب ضالّه ) است ، كه هرگونه كسب با آن به فروختن ، اجاره يا عاريه دادن و جز آنها ، حرام و از بين بردن آن واجب است . « 5 » مصاديق : بعضى مصاديق روشن بدعت عبارت است از : اذان دوم يا سوم در روز جمعه « 6 » ( - - ) اذان سوم ) ؛ گفتن جملهء « الصلاة خير من النّوم » در اذان صبح ؛ « 7 » خواندن نوافل شبهاى ماه رمضان به جماعت « 8 » ( - - ) نماز تراويح ) ؛ تقدّم خطبهها بر نماز در نماز عيد فطر و
--> ( 2 ) . ايضاح الفوائد 1 / 271 ؛ جامع المقاصد 3 / 135 ؛ كشف الغطاء 4 / 486 ( 3 ) . جامع المقاصد 4 / 47 . 1 . عوائد الايّام / 325 ؛ دانشنامه جهان اسلام 2 / 513 - 517 2 . عوائد الايّام / 319 3 . وسائل الشيعة 8 / 335 4 . 16 / 175 5 . جواهر الكلام 22 / 56 - 59 6 . 9 / 30 7 . 79 و 112 - 114 8 . سؤال و جواب ( يزدى ) / 77